
1904 оны таван сарын 11 ны өдөр 8 цаг 45 минутадИспаны Figueres хотноо дэлхийн уран зургийн урлагийн Каталан сиреализтийн түүхийн эхлэл хуудсыг сөхөх аугаа бүтээлч мэндэллэжээ.Салвадор Дали буюу Salvador Domingo Felipe Jacindo Dali i Domenech,1st Marquis of Pubol
гэдэг ба тэрээр Salvador Dalí i Cusí, Felipa Domenech Ferrés нарын 2дахь хүү болон мэндэллэсэн байнаइसТүүнийг төрөхөөс 9сарын өмнө түүний ах нь нас барсан гэдэгriyalБас түүнээс 3насаар эгч Ana Maria хэмээх эгч бас Далид байжээliijendАна том болоод өөрийнхөө ахын тухай Дали дүүгийнхээ нүдээр гэсэн номыг бичиж хэвлүүлсэн бөгөөд энэ нь түүний ахтайгаа өнгөрүүлсэн хүүхэд нас болон тэдний хоорон дахь нууцын талаар хөгжилтэй маягаар сийрүүлсэн хүүхдийн зохиол байдаг аж...
Далигийн аав маш хатуу чанд зарчимч хүн байжээडालीТэрээр энэ зангаа Далигийн ээжид ч гаргадаг байсан гэнэArtХарин түүний ээжийн хувьд гэвэл тэрээр хүүгээ урлагийн хүн болгохын хүслэн болсон нэгэн байжээफाठेर Далид урлагийн мэдрэмж байгаа гэдгийг ээж нь үргэлж олж хардаг байсан байна
ऑफ़Салвадорыг тавтай байхад нь эцэг эх нь түүнийг ахынх нь булшин дээр аваачиж чи бол ахынхаа амилсан биелэл юм шүү гэж хэлсэн гэдэгऑफ़Түүний ах нь өөд болохоосоо өмнө "Бид хоёр усны тусал мэт адилхан гэвч бидний тусгал шал өөр,би анхных нь хувилбар байж болох ч одоо оршин буй нь хавгүй дээр хэмээн сэтэгнэм"...гэсэн үгсийг үлдээсэн байсан гэдгийг тэр үед л Дали олж мэдсэн байна।Дали өөрийн хүслээр зургийн урлагийн сургуульд оржээ।Ингээд 1916 онд Roman Pichot-ын гэр бүлтэй Катакүвэс гэдэг газар өөрийнхөө зуны урлангаа бүтээж байсан гэнэ।Дараа жил нь байнга гэртээ байж зөюхөн өөрийнхөө зургийг зурахад л хамаг цагаа зарцуулж өнгөрөөжээ
सुर्रेअलिस्टХарин 1919 онд тэрээр анх удаа Мьюнисипол театрт өөрийнхөө анхныхаа уран бүтээлийг олонд дэлгэж асар их хүндлэлийг хүлээж байсан гэнэ.Далигийн ээж нь 1921 оны хоёрдугаар сард зүрхний хорт хавдараар нас барсан байна।Энэ нь түүнд маш хүнд цохилт болсон төдийгүй тэр үед Дали ээжийнхээ тухай "Тэp бол миний амьдралд байсан хамгийн аугаа хүч байсан।Би түүнийг сүсэглэн шүтдэг билээ।Тэрний хоосон орон зайг хэн ч нөхөж чадахгүй зөвхөн миний атгасан зүрх л түүнийг мөнх байхыг гэрчилнэ" гэж хэлсэн байна।Энэ явдлын дараахан түүний аав нь ээжийнх нь дүүтэй нь гэрлэсэн байна।Энэ нь Салвадорт маш хүнд цохилт болсон бөгөөд тэр өөрөө ч нагацаа маш их хүндэлэн хайрладаг байсан гэдэг.Дараа жил нь Дали Мадрид дахь сургуулийнхаа дотуур байрлуу нүүсэн байна।Тэрээр урлаг зүй судлалын Сан Фернандо Академид суралцдаг байсан тэр үедээ л олонд алдартай этгээд хүн болон хувирчээ।Тэр урт үс живгэр сахал урт оймс бас богино өмд өмсөн 19р зуунд Англичуудын хэв маягийг тодорхойлогч мөрөвчөөр гангардаг байсан гэнэ
।Тэрээр сургуульдаа Куб зүйн урлаг судлалын ангид байсан бөгөөд тэр үедээ Куб зүйн хөдлөлийг яг ч сайн ойлгохгүй байдаг байв।Тэрний сайн мэддэг зүйл гэвэл Пичотын өгсөн кубизм зургаар дүүрэн сэтгүүл байв।Тэр үед мадридад энэ төрлөөр уран бүтээл туурвидаг нэг ч уран бүтээлч байдаггүй байсан нь хамгийн хэцүү байв.1924 онд тэр бараг л сайн мэддэггүй урссан зургын жагсаалт гэдэг номыг олж уншин өөрт нь их таалаглсан байна।1926онд тэр акамдемиа төгсч олсон мэдлэг туршлагдаа тулгуурлан тэр жилдээ түүний хамгийн алдартай коллекц болох сагстай талх
колекциа гаргаж байсан байна। Мөн лтэр жилдээ тэрээр Парисруу явах үедээ Пабло Пикассо
гоос түүний нэрийг хэдийнэ сонсоод амжсан маш олон этгээд зан авирыг нь андахаа больсон нь Далид ч маш амар байсан гэдэг। Тэнд очсон айлчилалаар Дали Пикассо болон Миро хоёроос маш олон шинэ зүйл мэдэж маш олон шинэ санааг олон нутагтаа эргэн иржээ।Дараагийн хэдэн жилийн турш тэр өөрийнхөө амьдралын хэв маягийг өөрийнхөө бүтээлүүдэд дүрслэн бодсон бүх зүйлээ мэдэрсэн бүх сэдэвээрээ өөрийнхөөурлагийг бүтээсээр байв
।Тэр уран зургийн урлагийн маш олон төрлөөр зурдаг байсан нь тэрнийг олны хараанд байнга оруулдаг байлаа।Тэр заримдаа сонгодог орчин үеийн техникийг сонгож эсвэл хурцдмал сонголыг сонгон ажиллаж бүр дарааллал зүйн урлагийн нэг хэсгийг ч бүрдүүлдэг байв।Тэр үед тэр маш олон уран зураач алдартай шүлэгч болон уран сэтгэгчидтэй уулзан нөхөрлөж байнга олноор хүрээлүүлдэг хүн болон хувирсан байна।Далиг бүр Арван зургаа дугаар зууны Испаны түүхэн зураач 

Diego Velázquez
-тэй зүйрлүүлэн ярьдаг болсон бөгөөд тэр урлагийн нэг шинэ түүхийг бичилцсэн шүтээн болж байсан ажээ. 1929 онд тэрээр Льюс Бунуэлтэй хамтран хэтэрсэн эрх мэдэл гэсэн сэдвээр богино хэмжээний киног бүтээсэн байна।Тэрээр уран зургийнхаа хажуугаар богино хэмжээний дүрслэл бүхий кино баримтууд дээр гол анхаарлаа хандуулж эхэлсэн байна।Энэ үеүүдэд тэрээр аавтайгаа холбоо бараг тасарч хаяа ааваасаа өөр хүмүүстэй харилцдаг байсан гэнэ।Ингээд 1929 оны найм дугаар сард түүний ирээдүйн эхнэр Гала буюу Elena Ivanovna Diakonova-
тай тнилцсан байна।Элена нь Орос улсан язгууртны гаралтай эмэгтэй байсан бөгөөд тэр ч гэсэндээ этгээд ааштай нэгэн байлаа।Тэр хоёрын харьцааг мэдсэн Далигийн аав тэр хоёрын хоорондох харилцааг эрс буруушаан ёс суртахуунгүй өөр үндэстэй өөр цустай нэгэнтэй холбогдсон гэж эсэргүүцэх болжээ।Энэ нь Далид эхэндээ огтхон ч хэцүү биш байв тэр ч гэсэндээ холбоо мэдээллээр дамжуулан шүлэг мөн өөрийнхөө зургын хамт аавдаа илгээн яахад ч бэлэн байгаагаа мэдрүүлдэг байлаа।Гэвч аав нь чи энэ тэнэглэлээ орхихгүй бол Кадакүэсийн хилийг дахиж хэзээч давахгүй гэдэг үг нь маш хүнд туссан гэдэг।Ингээд Дали эсэргүүцэх утгагүй байгааг мэдрэн хүмүүсийн хөлнөөс хол загасчдын тосгонд Галаг
дагуулан очиж тэндээ загас барьж , хүссэнээр байшингаа барьж тэнгисийн эргийг ширтэн
өдрийг өнгөрөөдөг болж хувирчээ। 1939 онд Дали өөрийнхөө хамгийн сор бүтээлүүдийнхээ нэг болох Цөхрөлтгүй тэмцсэн мөчүүдийн дурьдатгал
зургаа зурсан байна।Энэ тэрний урлагийн мэдрэмж болон тэмцлийг дахин хурцалсан гэдэг।Гала тэр хоёр 1929 он хүртэл хамт амьдраад 1934 онд том ёслол хийцгээн гэрлэсэн байна.Бүр дараа нь 1958 онд тэр хоёр католик сүмд ёслол хийн дахин гэрлэх ёслол үйлдсэн гэдэг.1934 онд америкын сэтгүүлч Жилияан Лэви далигийн цөхрөлтгүй тэмцсэн дурьдатгал зургийг нь сониндоо хэвлэсэнээр жинхэнэ шинэ дуулиан болж чадсан байна।Түүний дараахан Дали Далигийн цэнгүүнийг зохион байгуулж цэнгүүндээ өөрийнхөө шоотоо дөрвөлжин өмд живэр сахал бөөрөнхий нүдний шил малгай зэргээрээ бусдын нүдийг баясгаж байжээ.1940 онд Дэлхийн хоёрдугаар дайн эхлэхэд Дали Гала хоёр америкын нэгдсэн улс руу нүүжээ।Дали хэдий нүүсэн ч гэсэндээ өөрийн уран бүтээл шүлэг найраглалаа шургуу бичиж байсан гэдэг. Түүний нэрээр дэлхийг донсолгосон дараагийн үйл явдал бол Салвадор далигийн нууцлаг амьдрал
ба Мэе Вэстын уруулан буйдан
гэсэн бүтээлүүд нь түүнийг урлагийг ямар түвшинд аваачисныг шууд ил харуулж чаддаг билээ। Жүжигчин Мэе Вэсттэй
нэртэй кино юм байна।Энэ кино нь жинхэнэ генийн өөрчлөлтийг харуулдаг бөгөөд тэрээр маш удаан бодсоны эцэст хэдхэн долоон хоногт
бүтээн гаргаж байсан байна।Мөн тэрээр загвар зохион бүтээгч Schiaparelli-тай хамтран шахмал цагаан даашинз гаргаж мөн Кристияан Диортой ч хамтран 2045 оны хувцаслалт нэртэй коллекцийг олонд толилуулж байсан гэнэ.
Мөн Холсмэнтэй хамтарсан хувинтай ус
гэсэн сэдэвтэй зураг нь үнэхээрийн их амжилт олж байсан гэдэг। Тэрээр уран зургийн урлагийг энэ бүх жилүүдэд нэг ч өдөр орхиж байгаагүй бөгөөд 1954онд гаргасан Цөхрөлтгүй тэмцсэн мөчүүдийн дурьдатгалд зарцуулсан зардал гэх зураг нь бас л түүний шинэхэн шинжлэх ухааныг нээн хүмүүсийн даралтыг ихэсгэсэн үйл явдал болсон гэдэг. Дали маш хачин этгээд сонин ойлгогдохгүй ааштай нэгэн байсан бөгөөд энэ тухай George Orwell "Дали бол хоёр ерөнцөд зэрэг амьдардаг хүн л дээ...тэр нэг талаар байж боломгүй гайхалтай ухамсарт хүн бол нөгөө талаар жинхэнэ чухам тийм гэмээргүй жигшмээр хүн... гэсэн ч тэрний далд ухамсарт юу нуугдаж байгааг хэзээ ч хэн ч таньж чадахгүй зөвхөн түүний гаргаж буй санаа хийж буй үйлдлүүд нь тэрнийг амьд явдаг төгс хүн гэсэн нэрийг зүүхэд хүргэнэ.Энэ хүн ертөнц дээр нэг л төрөх харийн билэгтэн" гэж бичсэн байдаг.Салвадор Дали 1500
гаруй уран зураг зурсан гэсэн тооцоо байдаг.Мөн бараг шилдэг гэсэн цолыг авсан кино хүүхэлдэй бүр дээр түүний оруулсан хувь нэмэр ач гавъяаг дурьдвал бүхэл бүтэн нэг товхимол болмоор... Surrealist урлагийг түүнгүйгээр төсөөлөхөд үнэхээрийн бэрх тэрний зан төрх байгаа байдал хийж буй үйлдэл сэтгэмж гээд л бүх зүйл нь энэ урлагийн бүтээсэн эцэг халамжлах эх нь мэт билээ.Тэгээд Дали өөрөө хэлэхдээ "Surrealist урлаг бид хоёрын ялгагдах ганц зүйл бол тэр Surrealist гэдэг чинь би өөрөө
байна" гэсэн гэдэг...Dali is real Legend of Art,Father of Surrealist!...

No comments:
Post a Comment